Σε μια εξέλιξη με ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα στην Ανατολική Μεσόγειο, η Βουλή των Αντιπροσώπων στη Λιβύη ενέκρινε την Τρίτη (20.10.2026) το τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, σύμφωνα με όσα δήλωσαν δύο βουλευτές στο πρακτορείο Reuters. Η απόφαση σηματοδοτεί μεταστροφή της στάσης του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, το οποίο είχε απορρίψει τη συμφωνία και είχε αποφασίσει το μποϊκοτάζ της το 2020.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο υπεγράφη τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA) στην Τρίπολη, είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην περιοχή. Η Βουλή των Αντιπροσώπων στη Λιβύη, που εδρεύει στο ανατολικό τμήμα της χώρας και συνδέεται πολιτικά με το στρατόπεδο του Χαλίφα Χαφτάρ, δεν είχε επικυρώσει τη συμφωνία, αμφισβητώντας τη νομιμότητά της.
Σύμφωνα με το Reuters, η απόφαση της Τρίτης ανατρέπει την προηγούμενη θέση του λιβυκού κοινοβουλίου, το οποίο βρίσκεται εδώ και χρόνια σε αντιπαράθεση με τις αρχές της Τρίπολης.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Τουρκία, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει την ενίσχυση της πολιτικής και διπλωματικής παρουσίας της και στην ανατολική Λιβύη, παρά τους παραδοσιακούς δεσμούς της με την κυβέρνηση της Τρίπολης.
Το παρασκήνιο των τουρκικών πιέσεων προς την πλευρά Χαφτάρ
Η έγκριση του μνημονίου έρχεται σε μια περίοδο εντατικών επαφών ανάμεσα στην Άγκυρα και την ηγεσία της ανατολικής Λιβύης.
Νωρίτερα την Τρίτη, ο ιστότοπος στρατηγικών αναλύσεων Geopolitical Desk έκανε λόγο για «σημαντική πρόοδο στις σχέσεις Τουρκίας – Ανατολικής Λιβύης», αποτυπώνοντας την προσέγγιση των δύο πλευρών.
Παράλληλα, ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, αναμενόταν στην Τρίπολη για συναντήσεις με ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας, στο πλαίσιο των επαφών της Άγκυρας με τη λιβυκή πλευρά.
Turkish intelligence chief İbrahim Kalın is expected in Tripoli on Tuesday morning for meetings with senior security officials. Meanwhile, Benghazi will host a House of Representatives session, with ratification of the Libya–Turkey maritime agreement back on the agenda. Ankara and Benghazi could be on the cusp of a major breakthrough in relations, with significant geopolitical implications for Libya and the wider Eastern Mediterranean.
— The Geopolitical Desk (@thegeopoldesk) October 19, 2026
Σύμφωνα με πληροφρίες, η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ασκούσε πολύπλευρες πιέσεις προς τον Σαντάμ Χαφτάρ, γιο του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, προκειμένου εκείνος να παρέμβει προς την ηγεσία του λιβυκού κοινοβουλίου υπέρ της επίσημης επικύρωσης της συμφωνίας του 2019.
Στόχος της Άγκυρας, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ήταν να εξασφαλίσει τη συναίνεση της ανατολικής Λιβύης σε μια συμφωνία την οποία το κοινοβούλιο είχε μέχρι πρότινος απορρίψει.
Η αλλαγή ηγεσίας στο λιβυκό κοινοβούλιο
Οι διεργασίες αυτές συνδέονται χρονικά και με την αλλαγή στην ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων, μετά την απομάκρυνση του προηγούμενου προέδρου της, Αγκίλα Σάλεχ.
Η μεταβολή των πολιτικών ισορροπιών στο εσωτερικό της ανατολικής Λιβύης αποτέλεσε μέρος του πλαισίου μέσα στο οποίο η Τουρκία επιδίωξε να προωθήσει την επικύρωση του μνημονίου.
Η συμφωνία του 2019 είχε προκαλέσει εξαρχής έντονες αντιδράσεις, ιδίως από την Ελλάδα, καθώς η χάραξη των θαλάσσιων ζωνών που προβλέπει παρακάμπτει την επήρεια ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη.
Η Αθήνα αμφισβητεί τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Υπό αυτό το πρίσμα, η αναφερόμενη έγκριση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης συνιστά σημαντική πολιτική εξέλιξη, χωρίς ωστόσο η κοινοβουλευτική επικύρωση να επιλύει αυτομάτως τις διεθνείς νομικές αμφισβητήσεις που συνοδεύουν τη συμφωνία.
Πανηγυρικοί τίτλοι σε τουρκικά ΜΜΕ
«Η έγκριση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για διευρυμένες τουρκικές υπεράκτιες έρευνες στα λιβυκά ύδατα» σχολίασαν τουρκικά ΜΜΕ, σε μια πρώτη αντίδραση.
Την είδηση υποδέχθηκαν με πανηγυρικούς τίτλους τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, με χαρακτηριστικό το CNN Turk που αναφέρει ότι υπογράφηκε η συμφωνία για τη Γαλάζια Πατρίδα.
«Το κοινοβούλιο της Λιβύης εγκρίνει ομόφωνα τη συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες με την Τουρκία και ανακαλεί την απόφαση του 2020 για διακοπή των πολιτικών δεσμών» αναφέρει το τουρκικό πρακτορείο Anadolu.
Πηγή: newsit.gr