Τέλος στην ταλαιπωρία για όσους θέλουν να ακυρώσουν μια ηλεκτρονική αγορά, περισσότερα δικαιώματα για όσους επιλέγουν να επισκευάσουν μια συσκευή και αυστηρότεροι κανόνες απέναντι στις εταιρείες που χρησιμοποιούν αμφισβητούμενους οικολογικούς ισχυρισμούς για να πείσουν τον κόσμο να αγοράσει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, είναι μερικές μόνο από τις σημαντικότερες αλλαγές που φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο ενσωματώνει ευρωπαϊκές οδηγίες, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών.
Οι παρεμβάσεις κινούνται σε τρεις βασικούς άξονες: την ευκολότερη υπαναχώρηση από αγορές και συμβάσεις που γίνονται μέσω διαδικτύου, την καθιέρωση του λεγόμενου «δικαιώματος στην επισκευή» και την αυστηρότερη αντιμετώπιση των παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών που χρησιμοποιούν ορισμένες επιχειρήσεις για να προσελκύσουν πελάτες. Για τους καταναλωτές, η σημαντικότερη ίσως αλλαγή αφορά τις online αγορές. Μέχρι σήμερα, αρκετοί πολίτες δυσκολεύονταν να βρουν τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να ασκήσουν το δικαίωμα υπαναχώρησης, δηλαδή να ακυρώσουν μια αγορά ή μια σύμβαση που είχαν συνάψει διαδικτυακά.
Με το νέο πλαίσιο, οι επιχειρήσεις θα είναι υποχρεωμένες να διαθέτουν στις ιστοσελίδες τους ειδική λειτουργία υπαναχώρησης, η οποία θα είναι ευδιάκριτη και εύκολα προσβάσιμη. Ο καταναλωτής θα μπορεί με λίγα μόνο «κλικ» να ενημερώνει ηλεκτρονικά την επιχείρηση ότι επιθυμεί να ακυρώσει τη συναλλαγή του, χωρίς να χρειάζεται να αναζητά κρυφές φόρμες επικοινωνίας ή πολύπλοκες διαδικασίες. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι όποιος αγοράζει ένα προϊόν από ηλεκτρονικό κατάστημα θα μπορεί ευκολότερα να ασκήσει τα δικαιώματά του όταν αλλάξει γνώμη ή όταν διαπιστώσει ότι η αγορά δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του.
Υπάρχουν πάντως ορισμένες εξαιρέσεις. Οι νέες διατάξεις δεν αφορούν υπηρεσίες ή προϊόντα άμεσης κατανάλωσης και χρήσης, όπως οι παραγγελίες μέσω ηλεκτρονικών σούπερ μάρκετ ή οι υπηρεσίες μεταφοράς που παρέχονται μέσω εφαρμογών ταξί. Παράλληλα, εκτός του συγκεκριμένου πλαισίου μένουν και οι συναλλαγές χαμηλής αξίας, όταν το συνολικό ποσό δεν ξεπερνά τα 30 ευρώ.
Ιδιαίτερη σημασία την ίδια ώρα έχουν οι προβλέψεις που αφορούν τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι οποίες συνάπτονται εξ αποστάσεως. Πρόκειται για προϊόντα που τα τελευταία χρόνια προσφέρονται όλο και περισσότερο μέσω διαδικτύου, όπως πιστωτικές κάρτες, ασφαλιστικά συμβόλαια, επενδυτικά προϊόντα ή άλλες τραπεζικές υπηρεσίες. Στις περιπτώσεις αυτές, ο καταναλωτής αποκτά το δικαίωμα να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση μέσα σε 14 ημερολογιακές ημέρες χωρίς καμία οικονομική συνέπεια και χωρίς να είναι υποχρεωμένος να εξηγήσει τον λόγο της απόφασής του. Όταν πρόκειται μάλιστα για ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα, το χρονικό περιθώριο επεκτείνεται στις 30 ημέρες, δίνοντας περισσότερο χρόνο για επανεξέταση μιας απόφασης που συχνά έχει μακροχρόνιες οικονομικές συνέπειες.
Παράλληλα, σημαντικές αλλαγές έρχονται και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι βλάβες σε ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές. Μέσω της ενσωμάτωσης της ευρωπαϊκής οδηγίας για το «δικαίωμα στην επισκευή», οι καταναλωτές αποκτούν περισσότερες δυνατότητες να επισκευάζουν τα προϊόντα τους αντί να αναγκάζονται να τα αντικαθιστούν με καινούργια. Στόχος της νέας πολιτικής είναι να μειωθεί το κόστος για τα νοικοκυριά, αλλά και να περιοριστούν τα ηλεκτρονικά απόβλητα που επιβαρύνουν το περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια, πολλές συσκευές κατέληγαν στα σκουπίδια ακόμη και για μικρές βλάβες, καθώς η επισκευή τους ήταν δύσκολη ή οικονομικά ασύμφορη. Με βάση τις νέες προβλέψεις, οι πωλητές θα πρέπει να ενημερώνουν με σαφή τρόπο τους καταναλωτές ότι έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ επισκευής και αντικατάστασης ενός προϊόντος. Παράλληλα, θα παρέχονται πληροφορίες για τα δικαιώματα που συνδέονται με την εγγύηση και την παράταση της περιόδου παραγραφής.
Οι νέοι κανόνες καλύπτουν μια ευρεία γκάμα προϊόντων που χρησιμοποιούνται καθημερινά σε σπίτια και επιχειρήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πλυντήρια ρούχων και πιάτων, ψυγεία, καταψύκτες, στεγνωτήρια, τηλεοράσεις, οθόνες υπολογιστών, ηλεκτρικές σκούπες, κινητά τηλέφωνα, tablets, φορητοί υπολογιστές, εξοπλισμός αποθήκευσης δεδομένων και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές. Τα επόμενα χρόνια προβλέπεται επίσης η δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Μέσω αυτής, οι πολίτες θα μπορούν να αναζητούν επισκευαστές, να συγκρίνουν διαθέσιμες υπηρεσίες και να ενημερώνονται για τις επιλογές που έχουν πριν αποφασίσουν να αντικαταστήσουν μια συσκευή. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η κεντρική κοινοτική πλατφόρμα αναμένεται να λειτουργήσει από το 2027.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη μία σημαντική παρέμβαση που αφορά το λεγόμενο «greenwashing», ένα φαινόμενο που έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για περιπτώσεις όπου επιχειρήσεις χρησιμοποιούν αόριστους ή υπερβολικούς ισχυρισμούς περί οικολογικής ή περιβαλλοντικά φιλικής λειτουργίας, χωρίς να μπορούν να αποδείξουν στην πράξη όσα διαφημίζουν. Εκφράσεις όπως «100% πράσινο προϊόν», «απολύτως φιλικό προς το περιβάλλον» ή «κλιματικά ουδέτερο» δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούνται χωρίς επαρκή τεκμηρίωση. Οι παραπλανητικοί περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί θα αντιμετωπίζονται ως αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, ενώ οι αρμόδιες αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να παρεμβαίνουν όταν διαπιστώνεται ότι οι καταναλωτές παραπλανούνται.
Πηγή: newsbeast.gr