Epirusjournal.gr Η καθημερινότητα της Ηπείρου σε ένα site! 
Λίγες ημέρες απομένουν μέχρι την ολική έκλειψη Ηλίου της 12ης Αυγούστου 2026, όταν εκατομμύρια άνθρωποι θα παρακολουθήσουν τη Σελήνη να περνά μπροστά από τον Ήλιο, κρύβοντας το φως του σε ένα από τα εντυπωσιακότερα ουράνια φαινόμενα.
Η έκλειψη θα πραγματοποιηθεί κατά τη φάση της νέας Σελήνης, καθώς ο σεληνιακός δίσκος θα βρεθεί ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη. Υπό κανονικές συνθήκες, η μικρή κλίση της τροχιάς της Σελήνης έχει ως αποτέλεσμα η σκιά της να περνά πάνω ή κάτω από τον πλανήτη μας.
Στις 12 Αυγούστου, όμως, η τροχιά της Σελήνης θα την οδηγήσει σε σχεδόν τέλεια ευθυγράμμιση με τον Ήλιο και τη Γη. Η σκιά της θα διασχίσει έναν διάδρομο πλάτους περίπου 182 μιλίων (293 χιλιομέτρων), γνωστό ως «ζώνη ολικότητας». Όσοι βρίσκονται μέσα σε αυτή θα δουν τη Σελήνη να καλύπτει πλήρως τον ηλιακό δίσκο.
Η ζώνη της ολικής έκλειψης θα περάσει από Ισπανία, Ισλανδία και Γροιλανδία, ενώ εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι έξω από αυτή θα μπορέσουν να παρακολουθήσουν μια εντυπωσιακή μερική έκλειψη.
Στάδιο 1: Αρχίζει η μερική έκλειψη
Η πρώτη φάση ξεκινά με τη λεγόμενη «πρώτη επαφή», τη στιγμή κατά την οποία η Σελήνη αρχίζει να καλύπτει ένα μικρό τμήμα του Ήλιου. Το φαινόμενο θα γίνει αρχικά ορατό στον ουρανό πάνω από την Αλάσκα στις 11:34 π.μ. EDT (15:34 GMT) στις 12 Αυγούστου.
Κατά την επόμενη περίπου μιάμιση ώρα, για όσους βρίσκονται στη ζώνη της ολικότητας, η Σελήνη θα καλύπτει ολοένα μεγαλύτερο μέρος του Ήλιου, μετατρέποντάς τον σταδιακά από έναν φωτεινό δίσκο σε μια λεπτή λαμπερή ημισέληνο.
Περίπου μισή ώρα πριν από την ολικότητα, η θερμοκρασία ενδέχεται να αρχίσει να πέφτει αισθητά και ο ουρανός να σκοτεινιάζει. Παράλληλα, μικρές δέσμες φωτός που περνούν, για παράδειγμα, μέσα από τα φύλλα των δέντρων θα σχηματίζουν στο έδαφος πολυάριθμες μικροσκοπικές φωτεινές ημισελήνους.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά τη διάρκεια της μερικής φάσης. Ακόμη και μια πολύ σύντομη απευθείας παρατήρηση του Ήλιου μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στην όραση. Για τον λόγο αυτό απαιτείται η χρήση κατάλληλων ειδικών γυαλιών έκλειψης καθ’ όλη τη διάρκεια των μερικών φάσεων.
Στάδιο 2: Η «δεύτερη επαφή» και το διαμαντένιο δαχτυλίδι
Ορισμένες από τις πιο θεαματικές εικόνες μιας ολικής έκλειψης εμφανίζονται λίγα δευτερόλεπτα πριν και μετά την ολικότητα.
Αρχικά εμφανίζεται το περίφημο φαινόμενο του «διαμαντένιου δαχτυλιδιού». Το τελευταίο λεπτό τμήμα του Ήλιου παραμένει ορατό πίσω από τη Σελήνη σαν ένα εκτυφλωτικό διαμάντι, ενώ το ηλιακό στέμμα σχηματίζει γύρω από τον σκοτεινό σεληνιακό δίσκο έναν φωτεινό δακτύλιο.
Λίγο πριν πέσει το προσωρινό «σκοτάδι», οι παρατηρητές μπορεί να διακρίνουν τη σκιά της Σελήνης να πλησιάζει από τα δυτικά.
Στα τελευταία δευτερόλεπτα πριν από την ολικότητα εμφανίζονται και οι εντυπωσιακές «χάντρες του Baily»: φωτεινά σημεία στις άκρες της Σελήνης, τα οποία δημιουργούνται καθώς οι τελευταίες ακτίνες του Ήλιου περνούν μέσα από κοιλάδες και ανάγλυφα της σεληνιακής επιφάνειας.
Στάδιο 3: Ολικότητα – Η κορύφωση της έκλειψης
Μόλις εξαφανιστεί και το τελευταίο τμήμα της ηλιακής επιφάνειας πίσω από τη Σελήνη, ξεκινά η ολική έκλειψη.
Πρόκειται για την κορυφαία στιγμή του φαινομένου. Η Σελήνη λειτουργεί σαν ένας φυσικός «στεμματογράφος», μπλοκάροντας το εκτυφλωτικό φως του ηλιακού δίσκου και δημιουργώντας ένα προσωρινό σκοτάδι, μέσα στο οποίο γίνεται ορατή η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου.
Η ολικότητα θα διαρκέσει το πολύ 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα. Μόνο κατά τη διάρκεια αυτής της πλήρους κάλυψης είναι ασφαλές να αφαιρεθούν τα ειδικά γυαλιά και να παρατηρηθεί το φαινόμενο με γυμνό μάτι. Θα πρέπει, ωστόσο, να φορεθούν ξανά πριν εμφανιστεί εκ νέου οποιοδήποτε τμήμα του φωτεινού ηλιακού δίσκου.
Το λευκό φωτοστέφανο γύρω από τη Σελήνη είναι το ηλιακό στέμμα, ένα στρώμα υπέρθερμου αερίου που περιβάλλει τον Ήλιο. Κατά τη διάρκεια της ολικότητας μπορεί επίσης να γίνουν ορατές ηλιακές προεξοχές, καθώς και η κοκκινωπή χρωμόσφαιρα, το στρώμα της ηλιακής ατμόσφαιρας που βρίσκεται κάτω από το στέμμα.
Η μέγιστη φάση της έκλειψης σημειώνεται περίπου στο μέσο της ολικότητας, όταν ο Ήλιος καλύπτεται στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό από τη Σελήνη.
Οι ιδιαίτερα προσεκτικοί παρατηρητές ενδέχεται να διακρίνουν επίσης τον Δία και τον Ερμή χαμηλότερα και δεξιά από τον καλυμμένο Ήλιο, ενώ η Αφροδίτη θα εμφανίζεται σαν ένα πολύ φωτεινό άστρο ψηλότερα και αριστερά.
Και οι πολύ τυχεροί ίσως καταφέρουν να δουν ακόμη και κάποιο φωτεινό πεφταστέρι ή βολίδα από τη βροχή διαττόντων Περσείδων, η οποία κορυφώνεται περίπου την ίδια περίοδο με την έκλειψη της 12ης Αυγούστου.
Στάδιο 4: Η ολικότητα τελειώνει
Η τέταρτη φάση αρχίζει όταν το πρώτο άκρο του ηλιακού δίσκου εμφανιστεί ξανά πίσω από τη Σελήνη.
Η ολικότητα ολοκληρώνεται και τα φαινόμενα με τις «χάντρες του Baily» και το «διαμαντένιο δαχτυλίδι» επαναλαμβάνονται με την αντίστροφη σειρά. Στη συνέχεια, ένα ολοένα μεγαλύτερο φωτεινό τμήμα του Ήλιου γίνεται ξανά ορατό.
Στάδιο 5: Τέλος της μερικής έκλειψης
Η τελευταία φάση ολοκληρώνεται όταν η Σελήνη απομακρυνθεί εντελώς από τον ηλιακό δίσκο.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η μερική έκλειψη θα τελειώσει στις 3:57 μ.μ. EDT (19:57 GMT), όταν η σιλουέτα της Σελήνης θα εγκαταλείψει τον δίσκο του Ήλιου στον ουρανό ανοικτά της δυτικής ακτής της Αφρικής.
Η συγκεκριμένη στιγμή είναι γνωστή στους αστρονόμους ως «τέταρτη επαφή» και σηματοδοτεί το οριστικό τέλος της μεγάλης ηλιακής έκλειψης της 12ης Αυγούστου 2026.
Πηγή: eleftherostypos.gr
