Η πλασμαφαίρεση είναι μια εξειδικευμένη θεραπευτική μέθοδος που χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση παθολογικών ουσιών από το αίμα, η οποία έρχεται στο προσκήνιο με το θλιβερό περιστατικό του θανάτου του δημοφιλούς τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη, ο οποίος υπέστη ανακοπή σε ιδιωτικό ιατρείο στο πλαίσιο, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, σχετικής διαδικασίας.
Η πλασμαφαίρεση, γνωστή διεθνώς ως plasmapheresis ή, όταν γίνεται αντικατάσταση του πλάσματος, ως θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος (Therapeutic Plasma Exchange – TPE), είναι μια εξωσωματική θεραπεία κατά την οποία το αίμα περνά μέσα από ειδικό μηχάνημα, διαχωρίζεται το πλάσμα από τα κύτταρα του αίματος και το παθολογικό πλάσμα αφαιρείται. Στη συνέχεια, τα κύτταρα επιστρέφουν στον ασθενή μαζί με κατάλληλο υγρό αντικατάστασης, όπως αλβουμίνη ή πλάσμα, ανάλογα με την πάθηση και το θεραπευτικό πρωτόκολλο.
Στόχος είναι η γρήγορη απομάκρυνση από την κυκλοφορία ουσιών που προκαλούν ή επιδεινώνουν μια νόσο, όπως παθολογικά αντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα ή άλλες πρωτεΐνες του πλάσματος.
Πώς γίνεται η πλασμαφαίρεση
Κατά τη διαδικασία αφαιρείται αίμα από τον ασθενή και οδηγείται σε ειδικό μηχάνημα αιμαφαίρεσης. Εκεί διαχωρίζεται το πλάσμα από τα υπόλοιπα συστατικά του αίματος. Τα κύτταρα, δηλαδή τα ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια, επιστρέφουν στον οργανισμό, ενώ το πλάσμα απομακρύνεται και αντικαθίσταται.
Η διαδικασία πραγματοποιείται με ειδικό εξοπλισμό και από εξειδικευμένο προσωπικό. Το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας περιγράφει την αιμαφαίρεση ως τη διαδικασία κατά την οποία το αίμα διαχωρίζεται στα συστατικά του και αφαιρείται το επιθυμητό συστατικό, ενώ τα υπόλοιπα επιστρέφουν στον ασθενή.
Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση δεν είναι επομένως μια απλή αιμοληψία ούτε μια μορφή αιμοκάθαρσης. Πρόκειται για εξειδικευμένη εξωσωματική θεραπεία, η οποία εφαρμόζεται όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη.
Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται
Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες σοβαρές παθήσεις, κυρίως όταν παθολογικές ουσίες που βρίσκονται στο πλάσμα συμβάλλουν στην εξέλιξη της νόσου.
Στις παθήσεις για τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί περιλαμβάνονται ορισμένες αυτοάνοσες και νευρολογικές παθήσεις, καθώς και συγκεκριμένες αιματολογικές διαταραχές. Μεταξύ άλλων, η μέθοδος χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις μυασθένειας gravis, συνδρόμου Guillain-Barré και θρομβωτικής θρομβοπενικής πορφύρας (TTP).
Στην περίπτωση της TTP, μάλιστα, τα θεραπευτικά πρωτόκολλα του ελληνικού υπουργείου Υγείας προβλέπουν άμεση έναρξη θεραπευτικής πλασμαφαίρεσης, με ανταλλαγή συγκεκριμένου όγκου πλάσματος και χρήση φρέσκου κατεψυγμένου πλάσματος ως υγρού αντικατάστασης.
Στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», για παράδειγμα, η θεραπευτική πλασμαφαίρεση χρησιμοποιείται σε ασθενείς με μυασθενική κρίση ή υποτροπή μυασθένειας, αλλά και σε ορισμένες σοβαρές υποτροπές μυοσίτιδας, όταν κρίνεται κατάλληλη από την ιατρική ομάδα.
Πού γίνεται στην Ελλάδα
Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση δεν πραγματοποιείται σε οποιοδήποτε διαγνωστικό ή ιδιωτικό ιατρείο. Απαιτεί εξειδικευμένη μονάδα αιμαφαίρεσης, κατάλληλο μηχάνημα και προσωπικό με εμπειρία στη συγκεκριμένη θεραπεία για αυτό και γίνεται μόνο σε δημόσια νοσοκομεία.
Δεν είναι θεραπεία που γίνεται «προληπτικά»
Η πλασμαφαίρεση είναι ιατρική θεραπεία με συγκεκριμένες ενδείξεις και δεν αποτελεί γενική μέθοδο «καθαρισμού» του αίματος. Η απόφαση για την εφαρμογή της λαμβάνεται από την ιατρική ομάδα με βάση τη διάγνωση, τη βαρύτητα της νόσου και τα διαθέσιμα θεραπευτικά πρωτόκολλα.
Όπως και κάθε εξωσωματική θεραπεία, μπορεί να συνοδεύεται από ανεπιθύμητες ενέργειες, μεταξύ άλλων πτώση της αρτηριακής πίεσης, διαταραχές ηλεκτρολυτών, αντιδράσεις στο υγρό αντικατάστασης ή προβλήματα που σχετίζονται με την αγγειακή πρόσβαση. Γι’ αυτό πραγματοποιείται σε νοσοκομειακό περιβάλλον με συνεχή ιατρική παρακολούθηση.
Πηγή: ertnews.gr